kyoto calling
Havenpersclub ”Kyoto” Rotterdam

Het Vrije Volk van 13 januari 1987

’We zijn met hart en ziel met
havencultuur verbonden’

Van onze verslaggever HANS ROODENBURG

ROTTERDAM – „We zitten in zijn algemeenheid in markten waarin zware concurrentie is en waar je niet hoeft te rekenen op dikke marges. Maar we hebben natuurlijk wel degelijk volop vertrouwen in de haven- en transportsector; ons bedrijf is met hart en ziel daarmee verbonden. Onze mensen denken zo, en die havencultuur willen we ook handhaven.”

Dat zegt P.H. van der Vorm, directeur van HES Beheer NV, die gisteren werd uitgeroepen tot Havenman van het jaar 1986. De Rotterdamse Havenpersclub Kyoto, een vereniging van journalisten die zijn gespecialiseerd in haven, scheepvaart en transport, kende Van der Vorm die onderscheiding toe voor de grote investeringen die HES Beheer in de afgelopen jaren heeft gedaan in de haven- en transportsector.

Van der Vorm is zo kort na het afsluiten van het jaar 1986 nog niet bereid de resultaten van de diverse ondernemingen prijs te geven. „Het personeel is nog niet op de hoogte. Het is niet mijn stijl om hen dat via de pers bekend te maken.” Hij verwijst naar het halfjaarbericht van HES Beheer, waarin stond dat de winst in de eerste zes maanden was opgevoerd van 5,1 miljoen naar 6,9 miljoen gulden en dat Van der Vorm verwacht dat het eindresultaat over 1986 hoger zal zijn dan de 12,2 miljoen winst over 1985.

Perspectieven

Wel wil Van der Vorm een beeld schetsen van de perspectieven en mogelijkheden van de belangrijkste werkmaatschappijen.

Allereerst het kernbedrijf, de GEM. „Als we naar de EG-markt kijken, kunnen we wat betreft de GEM niet erg vrolijk worden. De graanoverschotten in de EG worden alleen maar groter. Dat betekent dat men zal trachten die voorraden zoveel mogelijk ook binnen de EG kwijt te raken. Dat gaat ten koste van de import en export (de GEM slaat voor het merendeel granen en veevoeders over die van buiten de EG komen - red. HHV). Voorts wordt de melkproduktie verder beperkt, wat z’n gevolgen zal hebben voor de vraag naar veevoeder. Dan dreigt er nog een handelsoorlog tussen de EG en de Verenigde Staten, als symptoom van de eerder genoemde problemen. In zijn algemeenheid zit de GEM dan ook in een markt die onder druk staat. Die gaat teruglopen. We weten alleen niet hoe snel.”

Vandaar ook dat HES Beheer zich met kracht op andere activiteiten heeft gestort om het draagvlak van de onderneming te versterken en te verbreden. „Daarbij richten we ons natuurlijk alleen op die acttviteiten die aansluiten op wat we al doen. Daarin past het massagoedoverslagbedrijf Frans Swarttouw. Je bent dan toch weer bezig als bulk- en havenbedrijf: we blijven als schoenmaker bij onze leest. Frans Swarttouw slaat ertsen en kolen over en een enorm pakket overige massagoederen, zoals kunstmest, chemicaliën en materialen voor de bouw. Voor de ertsen is het ook geen vrolijk verhaal als je ziet wat er in de staalindustrie gebeurt. In de kolen houden we rekening met een groei en in de overige goederen ook nog wel iets. In het algemeen biedt dit bedrijf voldoende perspectief.”

’Wel lollig’

Pas enigszins enthousiast wordt de nogal stoïcijnse Van der Vorm (over zijn benoeming tot Havenman van het jaar: „Och, ik vind het wel lollig”) als het laatste project in het kader van de spreiding van activiteiten aan de orde komt: de overname van het Ierse containerbedrijf Bell Lines Limited (800 werknemers, 11 schepen en 6000 containers). „We hebben een duidelijke filosofie. Haven en transport, bulk en containers zijn onze werkterreinen. We hebben er lang op gestudeerd en we zijn eigenlijk verliefd geworden op de Bell Lines. Ze biedt een ge´ntegreerd transport van containers, van huis tot huis, met eigen schepen en eigen terminals in Ierland, Engeland en het vasteland. Die zes terminals (een van de belangrijkste staat in de Europoort aan de Brittanniëhaven - red. HVV) liggen naar onze mening zeer goed.”

In de financiële vakpers zijn bij de overname van de Bell Lines door HES Beheer vraagtekens gezet vanwege de nogal geringe rentabiliteit van het containerbedrijf. Dat komt volgens Van der Vorm door de nogal ’zware’ financiële structuur: het bedrijf is met veel vreemd vermogen gefinancierd, waardoor het hoge kosten aan rente en leasecontracten heeft. „Desalniettemin leeft het bedrijf nog steeds. Een teken dat het in principe een gezonde structuur heeft. Die financiering zullen we verbeteren. We zullen geen bakken met geld erin gaan steken, maar het vermogen successievelijk versterken.”

Technologie

Even enthousiast toont Van der Vorm zich over „het door ons zelf ontwikkelde containertransport” over de Rijn tussen Rotterdam/Antwerpen en de Frankfurt Main Terminal. Een „uitstekende activiteit” noemt hij voorts HES Technology BV, die de kennis op het gebied van de (graan)overslag te gelde maakt. „We doen veel zaken in Zuidoost-Azië en het Midden-Oosten. We werken ook enorm veel voor de Wereldbank, die projecten in de Derde Wereld financiert.” Met HES International Bulk Services probeert de onderneming de ’andere kant’ van Rotterdam in de greep te houden met activiteiten in de laadhavens van onder meer Thailand en Brazilië en in Engeland.

Met een eigen vermogen van 63,1 percent van het totale ge´nvesteerde vermogen (eind 1985) – of om een andere vergelijking te trekken een eigen vermogen van 700 gulden per aandeel, bij een huidige koers op de parallelmarkt van de Amsterdamse beurs van ’slechts’ omstreeks 290 gulden – wordt HES Beheer een financiële binnenvetter genoemd. U hebt dus nog voldoende ruimte voor nieuwe grote investeringen en overnames?

Van der Vorm: „Onze financiële structuur is inderdaad zeer gezond. Deskundigen van banken zullen ongetwijfeld zeggen dat er nog ruimte is voor nieuwe acquisities. We maken nu echter pas op de plaats. We willen eerst eventjes rust in de tent. Je moet wat je gedaan hebt ook allemaal vast kunnen houden. De komende jaren zullen we onderzoeken hoe we de Bell Lines in de EG kunnen uitbouwen, want dat willen we.”

De aandelen HES Beheer staan genoteerd op de ’onofficiële’ parallelmarkt van de Amsterdamse beurs. Het verhaal gaat dat de aandeelhouders vooral graanhandelaren zijn die een groter belang hechten aan een sterk overslagbedrijf (GEM) dan aan hoge dividenden.

Van der Vorm: „Dat is wel gedeeltelijk waar. De oorspronkelijke aandeelhouder – en voor een deel is dat nu nog zo – is afkomstig uit de graanhandelshuizen, uit rederijhoeken en uit de graanverwerkende industrie. Als gebruikers en klanten van de GEM hadden die meer belang bij een goede service en lage prijzen dan bij een hoger dividend. Dat is nu enorm aan het veranderen. Van het nominale aandelenkapitaal van 4,5 miljoen gulden, zit denk ik nog 900.000 bij die groepen. De rest is gecertificeerd (het aandeel als puur beleggingsobject, met minder zeggenschap voor de aandeelhouder - red. HVV) en voor het grootste deel in handen van institutionele beleggers.”

Hij voegt eraan toe dat HES Beheer geen concrete plannen heeft om naar de officiële (binnenlandse) beurs te gaan, iets wat bedrijven juist dikwijls doen als er plannen bestaan om het aandelenkapitaal uit te breiden.

Rendement

Over het rendement van HES Beheer – de winst bedraagt ruim 4 percent van het eigen vermogen – is Van der Vorm niet tevreden. „We zijn geen club die zegt we moeten zo en zoveel halen. Maar vier percent vind ik te weinig. Minimaal moet je een rendement behalen dat je ook kunt krijgen als je je centjes lang op de bank zet.” Een duidelijke voorspelling daarover wil hij niet doen. „Ik doe geen mooie kreten. We zitten in markten waar de rendementen niet zomaar voor het grijpen liggen. We hebben met de GEM in de Europoort prachtig spul. Maar als de graanaanvoer in elkaar zakt, dan zit je met die betonnen silo’s. Schepen en containers kun je nog verkopen...”

U staat in de haven bekend als ’havenbaron’ en ’lefgozer’. U komt als het nodig is in uw eentje naar kantines om de werknemers toe te spreken en ze direct vragen aan u te laten stellen. ’Beroemd’ is het verhaal van u tijdens de grote graanstaking in 1982 toen u het Zuidplein-theater afhuurde en de stakers uitdaagde hun vragen te komen stellen.

Van der Vorm: „Leuk is dat niet. Je moet maar afwachten hoe dat uitpakt. Het kan verkeerd aflopen. Gelukkig is dat tot nu toe meegevallen. Och, dat ze me havenbaron noemen en voor andere dingen uitmaken, daar maak ik me nooit druk om. Dat doen ze maar. Ik ben in die zin trouwens geen échte havenbaron. Mijn familietak is niet die Van der Vorm die bij de Holland Amerika Lijn zit. Mijn vader zat in de aannemerij. Ik ben wel een rasechte Rotterdammer. Na de Nederlandse Economische Hogeschool hier in Rotterdam ben ik als marktonderzoeker begonnen bij de GEM. In maart 1974 werd ik daar directeur en op 1 juni 1983 van HES Beheer.”

* * *

HES’ wapenfeiten

De wapenfeiten van HES Beheer uit de afgelopen tijd:

* * *

Met vriendelijke toestemming van Rotterdams Dagblad als rechtsopvolger van Het Vrije Volk

Terug naar boven