kyoto calling
Havenpersclub ”Kyoto” Rotterdam

Rotterdams Dagblad van 29 augustus 1997

HAL-passagiershal is nu een moderne cruiseterminal

Door Bram Oosterwijk

Rotterdam – De nieuwe Rotterdam van de Holland America Line is over ruim negen maanden (op 10 en 11 juni ’98) het eerste cruiseschip dat met passagiers naar de nieuwe cruise-terminal komt. En dat is toepasselijk. Want kort na de Tweede Wereldoorlog begon de HAL – toen nog als Nederlandse rederij – vanaf diezelfde plaats aan de Wilhelminakade aan de opbouw van haar transatlantische passagiersdienst van Rotterdam naar New York. De aan het eind van de jaren ’40 in gebruik genomen aankomst- en vertrekhal is het afgelopen halfjaar verbouwd tot de Cruise Terminal Rotterdam.

Burgemeester Bram Peper zal de terminal vrijdagmiddag 5 september, aan de vooravond van de Wereldhavendagen, officieel openen door de moderne terminal-loopbrug te koppelen aan het cruiseschip Mercury, dat speciaal voor deze gebeurtenis naar de Maasstad zal komen. Zeven uur lang ligt dit op de Duitse Jos L. Meyer-scheepswerf voor de rederij Celebrity Cruises gebouwde witte schip die dag aan de kade. In de Eemshaven (bij Delfzijl) worden op dit moment de laatste afbouwwerkzaamheden aan de Mercury verricht; donderdagmiddag vertrekt het schip vanuit die haven naar Rotterdam.

Modern
Het heeft de gemeente Rotterdam ongeveer 16 miljoen gulden gekost om van de verwaarloosde HAL-hal met het uit zes karakteristieke boogconstructies bestaande dak een moderne terminal voor het ontvangen van cruiseschepen en cruisepassagiers te maken. Omdat cruiseschepen de komende jaren nog niet in grote aantallen naar Rotterdam zullen komen gaat het terminalgebouw ook dienst doen als plaats voor bedrijfsfeesten, congressen en dat soort activiteiten. Zaterdagavond 6 september wordt er meteen al het Wereldhavendagen-feest van het Gemeentelijk Havenbedrijf en de Stichting Rotterdam Port Promotion Council gehouden.

Maar cruiseschepen of niet: het terminalgebouw zal dagelijks in bedrijf zijn. Het horeca-concern Dudok gaat er namelijk een café plus restaurant exploiteren. Op een mooie plaats aan de Nieuwe Maas, in de schaduw van de Erasmusbrug. Dudok exploiteert het gebouw sinds 1990 trouwens al op tijdelijke basis voor allerlei activiteiten. Jarenlang heeft de karakteristieke passagiershal er verwaarloosd bij gelegen. Het Gemeentelijk Havenbedrijf schreef in 1987 zelf in een rapport dat de hal ’een ongastvrije sfeer’ had en dat de omgeving ’behoorlijk was verpauperd’. Nadat de Holland-Amerika Lijn in de periode 1971/1972 haar laatste passagiersschepen vanaf die plaats in de New York-dienst had laten vertrekken was er eigenlijk niets meer aan gedaan.

In de jaren ’70 en ’80 zagen diverse cruiserederijen het toch nog wel in Rotterdam zitten; ze kwamen vrij regelmatig met hun schepen hierheen. Er hebben heel wat Griekse, Engelse (onder meer de Queen Elizabeth 2) en Russische schepen aan de kade gelegen. De Wilhelminakade was ook het vaste begin- en eindpunt van de cruises die de Black Prince jaren achtereen naar de Canarische Eilanden voer. Al die schepen zijn verdwenen toen het er aan de Wilhelminakade almaar somberder ging uitzien. In 1992 was de Taras Shevchenko van de Black Sea Shipping Company het laatste cruiseschip dat er heeft gelegen. Het ’cruiseproduct’ Rotterdam bestond niet meer. Het beeld was volledig veranderd.

Enkele jaren geleden begon Rotterdam zich echter te realiseren dat de haven méér is dan lading alleen. Cruiseschepen hebben uitstraling en geven het toeristisch aanzien van een stad duidelijk meer allure; vooral als ze in of dichtbij het stadscentrum kunnen worden afgemeerd. Met dat besef en met de grootse plannen voor de Kop van Zuid ontstonden er ideeŽn en begon men bij het Gemeentelijk Havenbedrijf en het Ontwikkelings Bedrijf Rotterdam (OBR) actie te ondernemen. Er werden contacten met cruiserederijen gelegd en daaruit bleek dat die zeker interesse in Rotterdam hadden. Maar ze vonden dat er dan wél passende faciliteiten voor hun schepen moesten zijn. En die waren er niet in Rotterdam. De aanwezigheid van een goede cruiseterminal was een eerste vereiste.

Achterstand
Er moest vanuit een achterstand worden gewerkt. Amsterdam had inmiddels een stevige positie als cruisehaven veroverd. Dover en Antwerpen hadden eveneens een deel van de schepen die in Noordwest-Europa cruises maakten naar zich toe getrokken. Het heeft betrekkelijk lang geduurd, maar vorig jaar zomer was het gemeentelijke geld beschikbaar en kon er aan de Wilhelminakade worden begonnen.

Eerder al was de Stichting Cruise Rotterdam opgericht, die voor het aantrekken van cruiseschepen moest gaan zorgen. Directeur Francisca Ravestein is daar nu meer dan een jaar druk mee bezig. Het is niet gemakkelijk, maar er zijn voor 1998 nu toch twee schepen geboekt: de Rotterdam en de Deutschland (die op 28 augustus volgend jaar komt).

Rotterdam kon in augustus 1995 goed merken wat de aanwezigheid van een cruiseschip voor de haven betekent. Behalve dat de passagiers in de stad geld uitgeven, zorgen de Rotterdammers van hun kant eveneens voor veel bedrijvigheid. Toen de Maasdam van de Holland America Line twee jaar geleden aan de Parkkade lag – de Wilhelminakade was toen nog niet klaar – kwamen daar duizenden mensen op af. Vorig jaar augustus meerde het HAL-schip voor een dag wel aan de Wilhelminakade af en dat leverde opnieuw veel drukte op.

Rotterdam mikt uiteindelijk op een totaal van gemiddeld dertig cruiseschepen per jaar. Dat is een inzet die vooralsnog aan de hoge kant lijkt. Maar ook als dat aantal er over enkele jaren wel zal zijn, dan nůg zal het terminalgebouw het grootste deel van de tijd leeg staan. Vandaar het plan om het voor allerlei evenementen te bestemmen. En daar kunnen er veel van op touw worden gezet. Het gebouw is er uitstekend geschikt voor.

Op de begane grond – die een volledig nieuwe vloer heeft gekregen – liggen achter de vernieuwde entree een douane-ruimte, enkele kantoren en de koffer-opstelruimte voor passagiers die van en aan boord gaan. Op het zelfde niveau ligt (aan de oostkant) het Dudok-café, dat elke dag geopend zal zijn; aan de zijkant van het terminalgebouw heeft het een eigen ingang. Op de eerste verdieping ligt het restaurant. Het geheel heet Café Rotterdam.

Evenementenruimte
De eerste verdieping bestaat uit één grote ruimte, die naar behoefte in kleinere ruimten kan worden gedeeld. Als er cruiseschepen aan de kade liggen wordt een hoek van de grote ruimte ingericht voor passagiers: met zitjes en een bar. De kade voor de terminal is vorig jaar verbreed en vernieuwd. Het aansluitende deel van deze kade – richting Hotel New York – is nog in aanleg.

Voor de metamorfose van een ’uitgewoonde’ aankomst- en vertrekhal tot een moderne cruiseterminal was ongeveer een halfjaar nodig. Dat was kort, maar het is gelukt.

Afdruk met vriendelijke toestemming van Rotterdams Dagblad

Terug naar boven